Türk Cumhuriyetlerinin Bağımsızlıklarının 20. Yılı, Uluslararası Toplantıyla Ankara'da Kutlandı
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Abdullah Gül'ün himayelerinde,
Dışişleri Bakanı Sayın Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu'nun evsahipliğinde gerçekleşen toplantı,
üst düzey protokolün katılımıyla gerçekleşti.
1991 yılında bağımsızlıklarına kavuşan Kardeş Türk Cumhuriyetleri, bağımsızlıklarının 20. yılını coşkuyla kutlarken, Türkiye Cumhuriyeti'n de de bu amaçla çeşitli etkinlikler gerçekleştirilmektedir. Dost ve kardeş Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarının 20. yılı, Ankara’da da düzenlenen uluslararası bir toplantıyla kutlandı.
5-6 Ekim 2011 tarihlerinde Ankara Rixos Grand Hotel'de düzenlenen toplantı, Cumhurbaşkanımız Sayın Abdullah Gül’ün yüksek himayelerinde, Dışişleri Bakanımız Sayın Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu'nun evsahipliğinde, Başbakanlık Kamu Diplomasisi Koordinatörlüğü, Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi, AKDTYK Atatürk Kültür Merkezi ve Üniversitemiz işbirliğiyle gerçekleştirildi.
Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarının yirminci yılında, Üniversitemiz tarafından Orta Asya bölgesine yönelik hazırlanan raporlar ile T.C. Başbakanlık AKDTYK Atatürk Kültür Merkezi'nce yürütülen, Avrasya bölgesindeki Türk topluluklarının sınırlarını ve kimliklerini yeniden inşa sürecini ele alan, Avrasya'da Yeniden Çizilen Sınırlar, İnşa Edilen Kimlikler başlıklı üç ciltlik proje de bilim dünyasına tanıtıldı.
Toplantıda, TRT tarafından Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarının 20. yılı için hazırlanan belgeselden 10 dakikalık bir bölüm de gösterildi. Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü'nce “Belgelerle Osmanlı – Türkistan İlişkileri”ni anlatan yaklaşık 40 resmî belge ve 25 fotoğrafın yer aldığı bir sergi ile, Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu, Atatürk Kültür Merkezi, Atatürk Araştırma Merkezi ve Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü'nce Türk Dünyasına yönelik yapılan yayınların yer aldığı bir kitap sergisi açıldı.
Toplantıya Cumhurbaşkanımız Sayın Abdullah Gül, Başbakan Yardımcımız Sayın Bekir Bozdağ, Dışişleri Bakanımız Sayın Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu, Azerbaycan Cumhuriye
ti Adalet Bakanı Fikret Memmedov başta olmak üzere, Türk cumhuriyetleri büyükelçileri, yabancı misyon şefleri, dernek, kurum, vakıf temsilcileri ve çok sayıda davetli katıldı.
Cumhurbaşkanımız Sayın Abdullah Gül, toplantıyı teşriflerinde, bağımsız Türk cumhuriyetlerini temsilen millî kıyafetli öğrenciler tarafından karşılandı.
Açılış töreni
Toplantı, Türkiye
Cumhuriyetinin kurucusu ulu önder Atatürk, silah arkadaşları ve Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlıkları yolunda şehit olanlar için bir dakikalık saygı duruşunun ardından TRT tarafından bölgeye yönelik hazırlanan belgeselden 10 dakikalık bir bölümün gösterilmesiyle başladı.
Toplantının açılışında Düzenleyici Kuruluşlar adına ilk konuşmayı Atatürk Kültür Merkezi Başkanı ve Üniversitemiz Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata yaptı.
Horata, yaptığı konuşmada, düşünürlerin geride bırakılan 20. Yüzyılı, diğer asırlardan farklı, anlaşılması güç bir asır olarak nitelediklerini söyleyerek; insanlık açısından anlaşılmaya fırsat bırakmayacak kadar hızlı, aynı zamanda zor geçen bu asırda, iki dünya savaşı felaketinin yaşandığını ve iki kutup arasındaki mücadelede de neredeyse dünya savaşlarındaki kadar insanın hayatını kaybettiğini belirtti.
Orta Asya’daki T
ürk topluluklarının, yapılan sistemli bir dil ve kimlik planlanmasıyla farklı dil ve topluluklar olma sürecine girdiklerini, farklı kimliklerden yüz binlerce insanın, kimliklerin, sınırların yeniden inşa sürecinde yerlerinden yurtlarından edilerek “özel yerleşim yerleri”ne yerleştirildiklerini söyleyen Horata; başta Kazakistan’ın uçsuz bucaksız “bakir toprakları” olmak üzere Türk halklarının yaşadığı bölgelerin, bilinçli bir şekilde yürütülen toplumsal mühendisliğin âdeta bir laboratuvarı olduğunu ifade etti. Bu sebeple, bağımsızlıktan sonra Orta Asya Türk topluluklarının, bir taraftan devletlerini inşa ederken, bir taraftan da kimliklerini yeniden inşa etmek zorunda kaldıklarını belirten Horata; 20. yüzyılın ayakta kalan son imparatorluğunun kansız bir şekilde dağılmasından sonra bu ülkelerin, bu defa da ortak kan dolaşımını besleyen damarları kesilince, ayakta kalma mücadelesi veren birer ülke konumuna düştüklerini ifade etti.
Horata; konuşmasında, “Aradan geçen yirmi yılda, bu topluluklar bütün beklentileri boşa çıkarıp, büyük sorunları aşarak kendi ayakları üzerinde kalmayı başardılar. Dost ve kardeş Türk cumhuriyetlerinin bu onurlu mücadelesinin önünde saygıyla eğiliyor, kendi bayrakları altında sonsuza kadar özgürce yaşamaları dileğiyle bağımsızlıklarının yirminci yılını tebrik ediyoruz.” dedi.
Mütevelli Heyet Başkanımız Prof. Dr. Osman Horata’nın konuşmasının tam metni
Toplantıda daha sonra Dışişleri Bakanımız Sayın Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu bir k
onuşma yaptı. Davutoğlu, “Ben her şeyden önce dost ve kardeş Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarının 20. yılını tebrik ediyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. Ve bu 20. yılın nice asırlara, nice bin yıllara ulaşacağı ümidiyle düzenleyici kurumlarımızı ve düzenleme komisyonu başkanımız Sayın Osman Horata’yı tebrik ediyorum.” diyerek başladığı konuşmasında, yıldönümlerinin bu bağımsızlıkları geleceğe taşırken nasıl bir yol izleyeceğimizin ana hatlarını bize verdiğini ve bir muhasebe imkânı tanıdığını belirtti.
Bu toplantının organize edilirken her şeyden önce iki hedefi aynı anda gerçekleştirmeyi düşündüklerini belirten Davutoğlu, birinci hedefin, Orta Asya’daki dost ve kardeş Türk Cumhuriyetlerinin bu coşkularını p
aylaşmak olduğunu, ikinci hedefin ise bu coşkuları gelecek nesillere aktaracak bir faaliyet gerçekleştirmek ve bir gelecek planlaması yapabilmek için geçmiş 20. yılın bir muhasebesini yapabilmek olduğunu, oturumların buna göre tertip edildiğini ve katılımcıların da buna göre davet edildiğini söyledi.
20 yılın muhasebesini yaparken üç büyük dönüşüm üzerinde duran Davutoğlu, bunlardan birincisinin coğrafi temelli büyük jeopolitik dönüşüm, ikincisinin tarihi temelli büyük jeokültürel dönüşüm ve üçüncüsünün de demografi ve ekonomik faktörlerle desteklenmiş büyük jeoekonomik dönüşüm olduğunu ifade etti. Uluslararası sistemin büyük bir dönüşüm yaşadığını, bu dönüşümün 1989’da çift kutuplu yapının dağılması sonrasında en büyük etkilerini üç ana coğrafyada gösterdiğini söyleyen Davutoğlu, Türkiye Cumhuriyeti Devleti olarak Balkanlar ve Doğu Avrupa, Kafkaslar ve Orta Asya’daki dönüşümleri yakından takip ettiklerini belirtti.
Davutoğlu, konuşmasının devamında, “bütün bu coğrafyalarda, Doğu Avrupa’da, Balkanlar’da, Kafkasya’da ve Orta Asya’daki bütün halklar, bizim dost ve kardeş halklarımızdır. Onların başarıları bizim başarılarımız, onların serüveni bizim serüvenimiz, onların acıları, kederleri bizim acı ve kederlerimizdir. Onlara bigâne kalamayız, onlara kayıtsız bir şekilde sadece izleyici konumuyla bakamayız.” dedi.
Davutoğlu, konuşmasını, “Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin, bütün bu kardeş devletlerin hem ulusal gelişim süreçlerinde, hem bölgesel işbirliği çabalarında, hem de küresel etkinlik sürecinde hep yanlarında olmuştur ve ebediyete kadar da yanlarında olacaktır.” diyerek tamamladı.
Dışişleri Bakanımız Sayın Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu’nun konuşmasının tam metni
Açılış töreninde son konuşmayı Cumhurbaşkanımız Sayın Abdullah Gül yaptı. Cumhurbaşkanımız, altı devletten oluşan ama tek millet şuuru içerisinde olan büyük bir milletin, büyük coğrafyanın içerisinde
20 yıl önce bağımsızlığını kazanan Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan’ın bağımsızlık yıldönümlerini kutlayarak başladığı konuşmasında, kutlamaların sadece Türkiye’de değil, anayurdumuz olan bütün Orta Asya’daki Türk cumhuriyetlerinde de yapılacağını, birçok buluşmaların gerçekleştirileceğini belirterek, bu toplantının Türkiye’de yapılıyor olmasını çok arzu ettiğini, bundan da büyük memnuniyet duyduğunu söyledi.
20. yüzyılın acılara ve gözyaşlarına şahit olduğunu ifade eden Gül, "Bu yüzyıl, biz Türklere de çok acılar çektirmiştir. Öyle ki bütün Türk dünyasının, İslam dünyasının en büyük lideri, adeta amiral gemisi durumunda olan Osmanlı İmparatorluğu sona ermiş, ana yurdumuzdaki bütün Türk cumhuriyetleri, önce Rus İmparatorluğu'nun egemenliğine, daha sonra Sovyetler'in egemenliğine geçmiş, İkinci Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş dönemlerinde çok acılar çekmiştir." diye konuştu.
20. yüzyılın aynı zamanda iki büyük dirilişe, adeta "stratejik bir mucize"ye de şahit olduğunu anlatan Gül, 1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulduğunu, Cumhuriyet'in büyük bir güven ve başarı içinde 100. yılına yaklaştığını söyledi. Gül, 20 yıl önce de Türk cumhuriyetlerinin tarihî fırsatı değerlendirerek, bağımsızlıklarını ilan ettiğini belirterek, Türkiye Cumhuriyeti ve Türk cumhuriyetlerinin kuruluşunun büyük ayağa kalkma ve büyük diriliş olduğunu vurguladı.
Cumhurbaşkanı Gül, sözlerini şöyle tamamladı:
"Türk cumhuriyetlerinin, Azerbaycan, Türkmenistan, Kırgızistan, Özbekistan, Kazakistan hepsinin bağımsızlıklarını tebrik ediyorum, kendilerine başarılar diliyorum, aramızdaki dayanışmanın ebedi olduğunu tekrarlıyorum. Tek milletin 6 ayrı devleti bilinci içerisinde işbirliğimizi, dayanışmamızı güçlü bir şekilde ileriye taşıyacağımızdan hiç kimsenin şüphesi olmaması gerektiğini, bunu bir kez daha ilan ederek, bu toplantıyı tertipleyenleri, bu toplantı vesilesiyle çok değerli bilimsel çalışmalar yapanları, yayınları hazırlayanları tebrik ediyorum. Hepinize başarılar diliyorum.”
Cumhurbaşkanımız Sayın Abdullah GÜL’ün konuşmasının tam metni
Açılış töreninin ardından Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü’nce “Belgelerle Osmanlı – Türkistan İlişkileri”ni anlatan yaklaşık 40 resmî belge ve 25 fotoğrafın yer aldığı bir sergi ile, Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu, Atatürk Kültür Merkezi, Atatürk Araştırma Merkezi ve Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü’nce Türk Dünyasına yönelik yapılan yayınların yer aldığı bir kitap sergisi açıldı.
Verilen aranın ardından I. oturum başlamadan önce Kazakistan Ulusal Stratejik Araştırma Merkezi ile Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi arasında işbirliği protokolü imzalandı. İmza töreninin ardından “Avrasya’daki Türk Toplulukları: Yeniden Çizilen Sınırlar ve İnşa edilen Kimlikler” konulu ilk oturuma geçildi.
T.C. Başbakanlık AKDTYK Atatürk Kültür Merkezi tarafından, Türk Dil Kurumu ve Yurt Dışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığının katkılarıyla yürütülen, Avrasya bölgesindeki Türk topluluklarının sınırlarını ve kimliklerini yeniden inşa sürecini ele alan, Avrasya’da Yeniden Çizilen Sınırlar, İnşa Edilen Kimlikler başlıklı projenin sunumu ve projeyle ilgili değerlendirmeler yapıldı.
Aynı gün öğleden sonraki “Bölgesel ve Küresel Politikaların Kavşağında Orta Asya Türk Cumhuriyetleri” başlıklı ikinci oturumda ise Üniversitemiz tarafından Orta Asya bölgesine yönelik hazırlanan raporlar ile “Bölgesel ve Küresel Politikalarda Orta Asya” projesinin sunumları ve raporlar projeyle ilgili değerlendirmeler ele alındı.
Birinci gün oturumlarının tamamlanmasından sonra Üniversitemiz Yesevi Sanat Topluluğu'nca konser programı gerçekleştirildi. Aynı gün akşam, katılımcı ve tartışmacılara TÜRKSOY tarafından akşam yemeği verildi.
Toplantının ikinci gününde ise, “Türk Cumhuriyetleri Arasındaki Kültürel, Eğitim ve Bilim, Siyasi ve Ekonomik İlişkiler” konularında dört ayrı oturum gerçekleştirildi. Her oturumun ardından katılımcılar tarafından sunulan bildirilerle ilgili tartışmalar yapıldı.
Toplantı, oturumların tamamlanmasının ardından iki gün süresince konuşulan/tartışılan konularla ilgili genel değerlendirme konuşmalarının yapıldığı Kapanış Oturumu ile tamamlandı.
Türkiye'den kırk sekiz, Kazakistan'dan dokuz, Kırgızistan'dan sekiz, Azerbaycan'dan üç ve ABD'den bir bilim adamının katılımcı/tartışmacı olarak katıldığı toplantıda 45 bildiri sunuldu.
Toplantıya yurt içi ve Türk Cumhuriyetlerinden katılanlar için 7 Ekim 2011 tarihinde günübirlik Ürgüp-Göreme gezisi düzenlendi.
Toplantı ile ilgili "Resim Galerisi" için Tıklayınız