bilig-10/Yaz '99

NAMIK KEMAL’İN TİYATRO ANLAYIŞI

Nazir AKALIN
On Sekiz Mart Üniversitesi, Doktora Öğrencisi

ÖZET 

Namık Kemal’in edebî türler içinde en çok tiyatroya ilgi duyduğu ve bu bağlamda eserler kaleme aldığı, birçok edebiyat tarihçisinin dikkatini çekmiştir. Onun başta «Mukaddime-i Celâl»i olmak üzere tiyatro problemlerini öne çıkaran ve sürekli gündemde tutan birçok yazı yazması,tiyatroya büyük bir değer ve ağırlık verdiğine, bu edebî türü çok sevdiğine delil olarak gösterilir.

Bu makalede, Namık Kemal’in tiyatroya ilişkin görüşlerinde edebiyat akımları içinden hangi şablonları seçip kullandığı tenkitçi bir bakış açısıyla değerlendirilmeye çalışılmıştır. Namık Kemal, tiyatro hakkındaki tenkitlerinde klâsisizm ve romantizmin tesirindedir. Klâsik ve romantik sanat adamları gibi, o da konuların tarihten se-çilmesini; milletin tarih şuuruyla uyanışa yöneltilmesini ister. Klâsikler gibi, tiyatroyu zevk vererek eğlendiren bir sanat türü olarak görür. Ancak klâsisizmin üç birlik kuralını tenkit ederken referans olarak romantizmin ilkelerini kullanır. Tiyatroya ahlâkîlik izafe ederken de, klâsik sanatçılar gibi düşünür; tiyatro eserinde seyircinin ahlâkî olgunlaşmasına zemin hazırlayan konuların işlenmesini ister.