AVUSTURYALI TÜRKOLOG HERBERT
JANSKY’NİN |
| Dr. M. Sani ADIGÜZEL |
ÖZET Türkçenin yabancılara öğretimi alanında yazılan kitaplar, işin tabiatı gereği daha çok yabancılar tarafından yazılmıştır. Bu yabancılardan biri de Avusturyalı Türkolog Prof. Dr. Herbert Jansky’dir. Jansky, uzun yıllar Viyana’da Öffentliche Lehranstalt für Orientaliche Sprachen’de Türkçe öğreticiliği yaptıktan sonra, buradan elde ettiği tecrübelere dayanarak Türkçe öğretiminin birinci kademesi için “Lehrbuch der Türkischen Sprache” adlı eserini kaleme almıştır. İlk baskısı 1943’te yapılan bu eser, gördüğü ilgiye paralel olarak 1986 yılına kadar tam 11 baskı yapmıştır. Herbert Jansky, Lehrbuch der Türkischen Sprache adlı eserini Avusturyalılara Türkçe öğretmek amacıyla Almanca olarak yazmıştır ve dolayısıyla söz konusu eserin hedef kitlesi Türkçe öğrenmek isteyen Avusturyalılar ile Almanca bilen yabancılardır. Türkçe öğretiminin cümle düzeyinde ele alındığı ve dolayısıyla küçük okuma parçaları ve diyalogların yer almadığı Lehrbuch der Türkischen Sprache, pedagojik bir gramerdir. Eserde Türkçe öğretimi toplam 82 ders olarak plânlanmıştır. Türkçenin en önemli özelliği, ses sisteminden sonra eklerdir. Eserde Türkçenin sondan eklemeli bir dil olmasından dolayı bu 82 dersin plânlanmasında, bu iki özellik göz önünde tutulmuş ve seslerden hemen sonra belli bir sıra gözetilerek ekler ele alınmaya başlanmıştır.Eserde sıklık durumu dikkate alınarak toplam 85 çekim ve yapım ekine yer verilmiştir. Kelimeler sıklık durumuna göre seçilmiştir. Bu çerçevede 2000 dolayında Türkçe kelime seçilmiş ve bu 2000 kelime toplam 82 ders arasında dağıtılarak cümle içinde öğretilmeye çalışılmıştır. Gramer-tercüme metodunun esas alındığı “Lehrbuch der Türkischen Sprache”, çok çeşitli öğretim ve alıştırma teknikleri kullanılarak öğretimin tek düzelikten kurtarılmaya çalışıldığı bir eser hüviyeti arz etmektedir. |
Anahtar Kelimeler : Herbert Jansky, Türkoloji, Türkçe Öğretimi, Yabancı Dil Olarak Türkçe, Gramer-Tercüme Metodu, Avusturya. |