bilig-12/Kış 2000

ARZU İLE KAMBER DESTANI'NIN
VARYANTLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME

 

Prof. Dr. Amangül DURDIYEVA
Türkmenistan Milli Elyazmaları Enstitüsü
Halk Bilimi Bölüm Başkanı

 

ÖZET 

Anonim Türk Halk Edebîyatı ürünlerinden olan halk hikayelerimizin çağdan çağa geçen, coğrafyadan coğrafyaya göçen bir değişim / gelişim çizgileri vardır. “Kerem ile Aslı”, “Ferhat ile Şirin”, “Tâhir ile Zühre”, “Sayat ile Hemrâ” gibi halk destanlarımızdan birisi de Arzu ile Kam- ber'dir.

Bu destan, tarihî süreç içerisinde ulaştığı her coğrafyada o coğrafyanın milli (yerel) özelliklerini yansıtarak az çok değişmiş, temel yapısını korumakla birlikte zenginleşmiştir.

Arzu ile Kamber adlı halk hikâyesinin Türkmenistan, Azerbaycan, Irak (Kerkük) ve Anadolu'da tespit edilen varyantları genel hatlarıyla aynı olay örgüsünü ve kahramanları içine almakla kalmayıp aynı zamanda ortak bir dünya görüşünü de dile getirmektedir.

Bu varyantlarda, tespit edildiği ülkelerin bazı millî özgünlükleri ve gelenek-görenekleri açık-seçik görülüyor; Türk insanının ruh ve gönül zenginliği ortaya konuluyor.

Türk halklarının ortak halk kültür ürünü olan ve Türkmen/Oğuz halk edebîyatının hazinesini süsleyen onlarca eser arasında Arzu ile Kamber destanı her yönüyle incelenmeye değer bir edebî mirasımızdır.


Anahtar Kelimeler :   Halk Kültürü, Halk Hikayeleri, Yerel Özgünlük, Aşk, Lirizm, Gezici Konu

 

Ana Sayfa e-mail İçindekiler Yayın İlkeleri Dizin Eski Sayılar