bilig-18/ Yaz 2001

TÜRKİYE CUMHURİYETLERİNDEN GELEN ÖĞRENCİLERİN
TÜRKİYE CUMHURİYETİ VATANDAŞLARINA KARŞI TAŞIDIKLARI
KALIP YARGILAR

Baki KARABAYEV
Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü

Ömer F. TUTKUN
Niğde Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

ÖZET 

Bu araştırmada Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinden (Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan, Kırgızistan) gelip, Türkiye’de öğrenim gören üniversite öğrencilerinin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına karşı taşıdıkları kalıp yargılar incelenmiştir. Araştırmanın bulguları aşağıda özetlenmiştir.

1. Araştırmada bilgi toplama aracı olarak kullanılan tarama listesinde 34 “sıfat” yer almaktadır. Bu sıfatlardan 17 tanesi olumlu diğer 17 tanesi olumsuz nitelikleri içermektedir. Örnekleme giren ve bilgi toplama aracına cevap veren 372 öğrenci, toplam 3122 adet sıfatı işaretlemiştir.

2. Cinsiyet değişkeni açısından, Türk Cumhuriyetleri öğrencilerinin, Türkiyeli arkadaşlarına ilişkin taşıdıkları kalıp yargılar incelendiğinde, kız öğrencilerin erkek öğrencilere kıyasla daha olumlu düşüncelere sahip oldukları görülmektedir.

3. Yaş değişkeni açısından, küçük yaşlara sahip yabancı öğrenciler daha olumlu düşüncelere sahip iken, yaşları ilerledikçe olumlu düşüncelerin azalmakta olduğu, buna karşılık olumsuz niteliklere ilişkin sıfatların arttığı gözlenmiştir.

4. Ülke değişkeni açısından, Kırgızistanlı öğrenciler en olumlu düşüncelere sahip grup, Azerbaycanlı öğrenciler ise en olumsuz düşüncelere sahip grubu oluşturmaktadırlar.

5. Türkiye’de yaşadığı süre değişkeni açısından, en az olumsuz sıfat Türkiye’de bir yıl ve daha az süredir bulunan öğrencilere aittir. En fazla olumsuz sıfat yoğunlaşması ise Türkiye’de altı ve daha fazla yıl kalan öğrencilere aittir.

6. Öğrenim gördükleri üniversite değişkeni açısından ise; Ankara, Erciyes, Selçuk ve Niğde üniversitesinde öğrenim gören Türk Cumhuriyetlerinden gelen öğrenciler, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı arkadaşlarına ilişkin daha olumlu değerlendirmelere sahiptirler. ODTÜ ve Hacettepe üniversitesinde öğrenim görenler ise daha az olumlu yargılar taşımaktadırlar.

7. Öğrenim gördükleri program değişkeni açısından, en olumlu düşüncelere sahip grubun öğretmenlik eğitimi veren programlarda öğrenim görenler olduğu gözlenmiştir. Mühendislik eğitimi alan grup, bu konuda ikinci sırada yer almaktadır. Olumlu sıfatları, en az işaretleyen grup ise tıp ve işletme eğitimi alan öğrencilerden oluşmaktadır.