bilig-18/ Yaz 2001

ÜÇ ROMAN BİR YAZAR

Ayşenur İSLAM
Başkent Üniversitesi
Fen-Edebiyat Fakültesi

ÖZET 

 Bu çalışmada Faik Baysal’ın Sarduvan (1944) , Rezil Dünya (1957) ve Voli (1997) adlı üç romanı; ortak yapıları, olay örgüleri, temaları ve mekân, zaman, şahıslar kadrosu’ndan oluşan yapı unsurları açılarından ele alınarak incelenmiştir.

İncelenen üç romanda, biri psikolojik diğeri sosyal boyutlu olan iki temel çatışma yer almaktadır. Psikolojik çatışma, roman şahıslarının an içindeki halleri ile arzuları arasında gelişir. Sosyal çatışma ise toplumdaki adalet/adaletsizlik ikileminden doğmaktadır. Bu ortak yapı ana hatlarıyla “tanıtma”, “karşılaşma” ve “çatışma” kelimelerinde ifâdesini bulan bir olay örgüsü ile işlenmektedir. Romanlardaki ortak temaları “sosyal adaletsizlik,” “değerler çatışması,” “cinsellik,” “kaçış” başlıkları altında toplamak mümkündür. İlk iki romanda mekân , temel çatışmanın göstergesi konumundadır. Zaman ise her üç romanda da “vak’a zamanı” ve karakterlerin iç büyümesini de gösteren “anlatma zamanı” olarak iki kategoride ele alınmaktadır. Şahıslar kadrosu romandaki fonksiyonları açısından; merkezdeki şahıslar, ikinci derecedeki şahıslar ve figüranlar olarak, derin yapıları açısından ise; serseriler, dejenere tipler ve kadın tipleri olarak incelenmektedir.