bilig-18/ Yaz 2001

ZİYAD EBUZZİYA'NIN ŞİNASİ İL İLGİLİ GÖRÜŞLERİ

Bedri MERMUTLU
Uludağ Üniversitesi
Fen-Edebiyat Fakültesi

ÖZET 

Tanzimat sonrası Osmanlı düşünce ve edebiyat alanında önemli yeri olan Şinasi’nin hayatı üzerine elimizde bulunan bilgiler ne yazık ki onun önem ve etkisiyle orantılı düzeyde değildir. Şinasi’nin hayatıyla ilgili ilk ve temel bilgileri, onun çağdaşı olan Ebüzziya Tevfik Bey’in yazdıklarına borçluyuz. Ancak Ebüzziya Tevfik Bey’in torunu Ziyad Ebüzziya’da da Şinasi ilgisinin güçlü bir biçimde devam ettiğini görmek Şinasi’yi sevenleri Ebüzziya ailesine karşı şükran borcu içinde bırakacak kadar mutlu bir rastlantıdır. Ziyad Ebüzziya’nın 1997 yılında Hüseyin Çelik tarafından yayımlanmış bulunan Şinasi adlı eseri bizleri yeni bir takım bilgilere ulaştırdığı gibi bazı bilgileri de yeniden gözden geçirmemiz ve tartışmamız fırsatını vermektedir.

Ziyad Ebüzziya’nın eseriyle Şinasi’nin babasının görevi, okuduğu ilk okul, Fransa’daki adresleri , Société Orientale olayı gibi konularda yeni bilgilere ulaşmakla birlikte Şinasi’nin yaşadığı ev, annesinin ikinci evliliği, kız kardeşinin ve yeğeninin varlığı meselesi, Tercüman-ı Ahvâl gazetesiyle ilgili bir takım çelişik bilgilerle de karşılaşmaktayız. Şinasi’nin doğum tarihi, Namık Kemal’in Şinasi’yle tanışması, Şinasi’nin İstanbul’a dönüş tarihi ve başladığı ilk görev, Tasvir-i Efkâr gazetesiyle ilgili bir takım bilgiler ve Şinasi’nin hazırladığı lügat gibi konularda ise yazarla farklı düşündüğümüzü bu çalışmamızda ortaya koyma imkanı elde ettik.