ALİ ŞİR NEVAİ'NİN
MECALİSU'N-NEFAİS İSİMLİ TEZKİRESİ ve |
Dr. Ahmet KARTAL |
ÖZET Alî Şîr Nevâî, sadece Çağatay Edebiyatı’nın değil, bütün Türk Edebiyatı’nın en büyük şâirlerindendir. Onun Türk Edebiyatı ve Fars Edebiyatı üzerinde büyük tesiri vardır. Özellikle Herat, Horasan ve Azerbaycan’da yaşayan ve çoğu Farsça şiir söyleyen 461 şâiri ihtiva eden Mecâlisü’n-nefâis, Türk Edebiyatı’nda yazılan ilk şâirler tezkiresidir. Bu eser, hem XV. asır Çağatay Edebiyatı hem de İran Edebiyatı için önemli bir kaynaktır. Ayrıca kendisinden sonraki tezkireciler üzerindeki etkileri bakımından da dikkate değer bir eserdir. Eseri, Fahrî-i Herâtî ve Sâm Mîrzâ Farsça, Sâdıkî-i Kitâbdâr ise Türkçe olarak zeyletmişlerdir. Ayrıca Fahrî-i Herâtî, Muhammed-i Kazvînî, Fâyiz-i Nî-merdânî, Şâh Alî bin Abdulali ve Mîrzâ Abdulbâkî Şerîf-i Radavî tarafından Farsçaya tercüme edilmiştir. Bu çalışmada önce Mecâlisü’n-nefâis ile Fahrî-i Herâtî ve Muhammed-i Kazvînî’nin tercümeleri hakkında bilgi verilmiş, daha sonra bu üç eser karşılaştırılarak benzerlikleri ve farklılıkları belirtilmiştir. |
Anahtar Kelimeler : Çağatay Edebiyatı, Farsça, Türkçe, Tezkire, Şâir, Etki, Tercüme |