bilig-15/Güz 2000

CEM ŞAİRLERİ:  BİR KADER BİRLİĞİNİN ANATOMİSİ

Doç.  Dr.  Osman HORATA
Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi
Türk Dili ve Edb. Böl. Öğretim Üyesi

ÖZET 

Divan şiirinin gelişiminde, başta padişah ve şehzadeler olmak üzere devlet büyüklerinin sanatkârları himaye etmeleri ve onları ödüllendirmeleri çok önemli bir fonksiyon ifa etmiş ve  başta saraylar olmak üzere  paşa ve bey konaklarını  Osmanlı edebî hayatının  odak noktaları hâline getirmiştir. Osmanlı tarihinin ilginç simalarından biri olan, devlet adamlığı ve şairliğinin yanında şairleri meclisinde ağırlaması  ve onlarla  şiir ve eğlence âlemleri düzenlemesi ile tanınan Cem  Sultan’ın;  Osmanlı’nın önemli kültür merkezlerinden biri olan Konya’daki valiliği sırasında etrafında oluşan edebî topluluk, edebiyat muhitleri içinde  farklı bir yer işgal etmektedir. Sa’dî-i Cem, Sirozlu Kandî, Sehayî, Haydar Çelebi, La’lî, Aynî, Şahidî, Türabî gibi şairlerinden oluşan bu topluluk, edebiyat tarihimizde “Cem şairleri” olarak anılmışlardır. “İhsan” ve “caize” kaygısının çok ötesindeki bu  dostluk, vatanı birlikte terke   ve ölünceye kadar talihsiz şehzadenin yanından ayrılmamaya kadar giden  bir kader birliğine dönüşmüştür. Bu kader birliğinin Klâsik edebiyatımızdaki  yankı ve yansımaları bildirimizin konusunu teşkil etmektedir.