bilig-21/ Bahar 2002

KAZAKLARDAKİ CÜZLÜK SİSTEMİ VE TARİHÇESİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Dânâ MOLDABAYEVA
Ahmet Yesevi Üniversitesi Araştırma Görevlisi

ÖZET 

Kazaklardaki Üç Cüzlük sistem konusu Kazak tarihi açısından mühim konulardan biridir. Bu sistemin günümüze dek süre gelmesi de konuya ayrıca bir önem kazandırmaktadır. Cüzlük sistemin zuhuru eski tarihlere aittir. Bu durum, konu hakkında yazılı kaynaklardan ziyade efsanevî hikâyelerin ağır basmakta olduğunu göstermektedir. Bu makalemizde efsanelerin yanı sıra son zamanlarda yapılan ilmî araştırmalara da yer verilerek gerçeğe daha yakın olan görüşlerin ortaya konulmasına çalışılmıştır. Cüzlük sistem sadece efsanelere bırakılmayacak kadar önemli bir konudur. Tarihçilerin bir kısmı bu sistemi, insan ve tabiatın uyumunu temel alan tek Tanrı inancının toplumsal hayattaki bir yansıması olarak görmekte ve bu sistemin klasik göçebe hayatına uygun olarak ortaya çıktığı ve geliştiği görüşünü ileri sürmektedirler.