bilig-23/ Güz 2003

ÇARLIK DÖNEMİNDE KAZAK TOPRAKLARINDA YÜRÜTÜLEN RUSLAŞTIRMA FAALİYETLERİ

Alau ADİLBAYEV
Ankara Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü

ÖZET 

      1731 yılında Küçük Cuz hanı Ebulhayr Ruslardan yardım istemiş ve Çarlık Rusya'nın hakimiyetini kabul etmiştir. Bu tarihten itibaren Kazak topraklarında bir Ruslaştırma politikası izlenmiştir. Ruslar bu politikalarını gerçekleştirebilmek için eğitim, misyonerlik ve Rus göçmenlerini yerleştirme yolunu kullanmıştı. Eğitim çerçevesindeki faaliyetler neticesinde Kazak topraklarında onları Ruslaştırma amacıyla okullar açılmış, bölgede kullanılan Arap alfabesinin yerine Kiril alfabesi getirilmiştir. Misyonerlik faaliyetler neticesinde ise stepte kiliseler inşa edilmiş, Hıristiyan dinî kitapları Kazakça'ya tercüme edilmiş, medrese ve camiler kapatılmıştır. Kazak topraklarını idaresini eline geçiren Çarlık Rusya hükümetinin teşviki ile Rus göçmenleri akın etmiş ve Kazak topraklarının mümbit yerlerine yerleşmeye başlamışlardı. Bu göçlerle Kazaklar kendi topraklarında azınlık haline getirilerek Ruslaştırılmak istenmişti. Rus göçmenleri buralara Rus kültürünün yerleşmesini sağlamışlardır. Çarlık Rusya'sının amacı sadece topraklar elde etmek olmayıp özgür Kazak ruhunu da istila etmek olmuştu. Yürütülen bu faaliyetler neticesinde kendi manevi değerlerinden uzaklaşan, dinlerini ve dillerini unutan nesil yetişti.