bilig-23/ Güz 2003

KARŞILAŞTIRMALI EDEBİYAT ARAŞTIRMALARI AÇISINDAN
KLÂSİK TÜRK EDEBİYATI İLE İRAN EDEBİYATI

Prof. Dr. Adnan KARAİSMAİLOĞLU
Kırıkkale Üniversitesi,
Fen-Edebiyat Fakültesi

ÖZET 

      Klâsik Türk edebiyatı araştırmalarında, karşılaştırmalı edebiyat biliminin ulusal edebiyatlara katkı sağlayabilecek anlayış ve yöntemlerinden yararlanmaya, önemli derecede ihtiyaç bulunmaktadır. Ulusların edebî değerlerini, zevk ve hissiyatını belirli bir disiplin içerisinde ortaya koymayı amaç edinen edebiyat tarihçiliğinin önünde Türkiye'de ilk andan itibaren ciddî problemler oluşmuştur. Anadolu'da XIII. asırdan itibaren başlatılan Türklere ait edebî geleneğin arkasındaki sürecin, coğrafyanın ve dilin "yabancı" sayılması ve Anadolu'daki geleneğin de "taklit" olarak nitelendirilmesi, sorunun ana kaynağıdır. Bugüne kadar ihmal edilen bazı konularda yeni metotlarla yapılacak araştırmalar, farklı değerlendirmelere imkan sağlayacaktır. Örnek olarak ilk dönemlerden itibaren Türk devlet adamlarını ve genel olarak onların kültürel değerlerini anlatan binlerce Farsça beyit, Türklerin Horasan ve Mâverâünnehir sahasında İslâm sonrasında gelişen edebî gelenek içerisinde doğrudan yer aldığını göstermektedir.