|
ÖZET
"İgor
Destanı" ("Slovo o polku İgoreve", XII yüzyıl)
adlı eser, eski Rus ve Türk Kıpçak kavimleri arasında 1185
yılında vuku bulmuş savaştan bahsetmektedir. Bu savaşta, Türk-Kıpçak
kavmi muzaffer olmuştur. Bu eserin yazarının, Peçenek kavminden
bir Türk olduğu söylenmektedir.
Makalenin giriş bölümünde,
N. A. Baskakov, P. M. Melioranski, F. Y. Korş, K. G. Menges
tarafından daha önceyapılmış "İgor Destanı" adlı
eserdeki Türk kökenli kelimelerin incelenmesi ile ilgili çalışmalardan
bahsedilmektedir. Ayrıca yine bu bölümde "Destan"la
ilgili olarak O. Süleymenov'un "Az-Ya" ("Az
i Ya") ve M. Accı'nın "Kıpçak Bozkırının Pelini"
("Polın polovetskogo polya") adlı eserlerin basımından
sonra ortaya çıkan yeni görüşlerden de bahsedilir.
Aynı zamanda makalede
"İgor Destanı" adlı eserdeki eski Türk kökenli kelime
grupları anlam ve konu bakımından incelenmiştir. Eserde, beş
kelime grubu mevcuttur. Bu gruplar, her biri uygun alt gruplara
ayrılmıştır. Kelimelerin anlam bakımından gruplara ayrılması,
eski Rus leksik sisteminde yer alan eski Türk kökenli kelimelerin
semantik işlevliğini ve eski Rusça'ya geçmiş kelimelerin anlam
bakımından derinliğini kanıtlamaktadır. Her alt grupta kelimelerin
sıklığı verilmektedir. Eski Türk kökenli kelimelerin "fonksiyonel
statüsü"ne dayanarak, söz konusu eski Rus eserinde yer
alan kelimelerin sıklık tablosu yapılmıştır. Bu tablo, eski
Türk kavimlerinin eski Rus kavmi üzerindeki etkisinin en çok
hayatın hangi alanlarında kendini gösterdiğine açıklık getirdiği
gibi, bu iki kavim arasındaki derin ve karşılıklı etkileşimi
ortaya koyar ve bu etkileşim, sorunun yalnızca lengüistik
açıdan değil, aynı zamanda tarihî ve etnografik açıdan da
çözülmesine imkân sağlamıştır.
Bunun yanı sıra bu yazıda
XII. yy. ait eski Rus eserinde yer alan kelime katmanını inceleyen
K. G. Menges, N. A. Baskakov, P. M. Melioranski, F. Y. Korş
vb. gibi bilim adamlarının çalışmalarındaki eski Türk kökenli
kelimeler de yer almıştır.
Sonuç bölümünde, incelemelerin
genellemesi ve malzemenin analizi verilmektedir.
|