bilig-26/ Yaz 2003

ŞÎRAZ'DAN HİNDİSTAN'A ÖRFÎ'NIN SERGÜZEŞTİ VE
KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE ÖRFÎ-I ŞÎRÂZÎ

Yard. Doç. Dr. Necip Fazıl DURU

ÖZET 

       Türk edebiyatında ilk kez XVII. yüzyıl şairi Nef'î tarafından keşfolunan Sebk-i Hindî üslûbunun önemli isimlerine Örfî, hem bahsi geçen yüzyıl hem de daha sonraki yüzyıl Türk şairleri üzerinde önemli bir tesir bırakmış; Türk şiirinin kendini bulmaya başladığı bir yüzyılda bile, şairlerin zihinlerinde yer alan bir isim olma özelliğini muhafaza etmiştir. Bir çok Türk şairinin zirve kabul ettiği Örfî; şiirleriyle güldestelerde yer almış; beğenilen gazellerine ilaveler yapılmış; müşkil beyitleri ve özellikle bazı kasideleri şerh edilmiştir. Eleştirmenlere göre Örfî, Türk şiirinde en çok etkili olmuş Acem şairlerinden biridir.

       Bu çalışma ile, hem klâsik Türk şairlerinin şiirlerinden hareketle Örfî'nin XVII. yüzyıldan itibaren Türk şairleri üzerindeki etkisi tespit edilmeye çalışılmış hem de Örfî'nin Sergüzeşt'i ana hatlarıyla değerlendirilmiştir.