bilig-27/ Güz 2003

OĞUZ YURDU ROMANINDA TOPLUMSAL BİLİNÇDIŞININ GÖRÜNTÜ DÜZEYLERİ


Prof.Dr. Ramazan KORKMAZ


ÖZET
 

       Türkmenistanlı yazar Annaguli Nurmmemet'in ilk romanı olan Oğuz Yurdu (1999), Oğuz soyunun tarihsel varoluş mücadelesini anlatır. Tarihsel dokusu, toplumsal bilinçdışının arketip değerleri üzerine kurulan Oğuz Yurdu, genel itibariyle simgesel anlamda yürünen bir yol romanıdır. Eser, yatay boyutta dış dünyaya, dikey boyutta ise, insanın kendi içine yaptığı yolculuğu konu edinir. Toplumsal bilinçdışı (collective unconscious)na ait yaşatıcı değerleri arketip olarak temsil eden Oğuz Han, şimdi de, Selçuk Bey aracılığı ile görünür hâle gelir. Oğuz soyuna ait toplumsal bilinçdışı, kavramsal düzeyde 'ad alma', 'sefer kılma', 'dünyaya düzen verme' ile, simgesel düzeyde ise ''agan', ' altın yay' ve 'gümüş oklar' gibi nesnel değerlerle ortaya çıkar. Romanın baş kişisi Selçuk Bey, toplumsal bilinçdışının mitik simgeleriyle şimdiki zaman bilincinin buluşmasını sağlar. Yazar Annaguli Nurmemmet, bu romanla farklı zaman ve mekânlardaki Oğuz soyunu, aydınlık bir kimlik bilinci etrafında birleştirmek ister.


Anahtar Kelimeler : Oğuz arketipi, tagan, toplumsal bilinçdışı, ad verme, mit, tarihsellik