bilig-30/ Yaz 2004

Yabanci Dillerin Türkçenin Söz Dizimi Üzerindeki Etkisi

Doç. Dr. Fatma ÖZKAN
Aras. Gör. Bagdagül MUSA

ÖZET 

      Dilin degismeye ve gelismeye meyilli oldugu bir gerçektir. Yeryüzünde diger dillerle iliski kurmayan hiçbir dil yoktur. Dünyada konusulan bütün diller birbirleri ile siki iliski içerisindedir. Bu diller arasi bag, ister istemez dillerin birbirlerini etkilemelerine yol açar. Sonuç olarak, bir baska dilin etkisi altinda kalan dilde bazi degisiklikler meydana gelir. Bu degisiklikler dilin her alaninda, yani leksik (kelime varligi), morfoloji (sekil bilgisi) ve sentaks (söz dizimi) alanlarinda görülebilir. Dillerin birbirlerinden kelime alip vermesi, tabiî ve kaçinilmaz bir olaydir. Kelime alis-verisi, dilin söz dizimi yapisindaki degisiklikler kadar tehlikeli degildir. Zira söz dizimi, dilin yapisi demektir. Dilin söz diziminde meydana gelen herhangi bir degisme, dilin genel yapisini, dolayisiyla dilin tabiâtini etkiler.

Söz konusu makalede bugünkü Türk lehçelerinin söz diziminde, Arapça, Farsça, Rusça, Ingilizce, Fransizca ve diger Hint-Avrupa dillerinin etkisiyle meydana gelen degisikliklere dikkat çekilmeye çalisilmistir.